Het gaat er bij de vogels minder vredig aan toe dan je zou denken. In Vogelvrij van 999Games woedt een hevige strijd voor de beste broedplaatsen.
Ze zeggen dat het beter is om 1 vogel in de hand te hebben dan 10 in de lucht, maar in Vogelvrij van 999Games heb je er liever 10 op het spelbord als je wilt winnen. Vogelvrij (origineel Perch van Inside Up Games) is een area control spel waarbij je niet enkel jouw eigen zwerm vogels beheerst, maar ook die van je tegenstanders manipuleert.
Het doel van Vogelvrij is om met jouw vogels zo veel mogelijk punten te verzamelen door ze tactisch te nestelen en af en toe een exemplaar naar de fontein van het eeuwige leven te sturen.
Leg de fontein – met de juiste zijde naar boven – naast het centrale speelgebied. Zet de rondetracker op ronde 1, plaats de scorefiches op positie 0 en neem tot slot evenveel vogelhuisjes en bliksemfiches als er spelers zijn voor rondes 4 en 5.
Bereid vervolgens het territorium van onze gevederde vrienden voor. Afhankelijk van het aantal spelers zal je met 8, 10 of 13 tegels een speelgebied maken. Dit gebied bestaat uit basislocaties, speciale locaties met bonuseffecten en wezen-tegels. Schud de tegels en plaats ze in kolommen zoals aangegeven in de spelregels. Leg de wezens op hun locatie en houd hun infokaarten bij de hand.
Op sommige locaties staat rechts onderaan een nesticoon afgebeeld. Plaats op deze tegels evenveel nesten als er iconen staan. Zodra een speler een nest opeist, telt dit als +1 vogel voor de dominantieberekening van dat gebied.
Tot slot krijgt iedereen 2 doelkaarten waarvan ze er 1 bijhouden en gedekt voor zich neerleggen. Deze doelkaart geeft je – meestal op het einde van het spel – een aantal bonuspunten wanneer je aan de opdracht voldoet.
Vogelvrij wordt gespeeld in 5 rondes, elk met 4 fasen.
Hoog tijd voor al dat pluimvee om uit te vliegen en een eigen plekje te zoeken in de wereld. Deze fase wordt door alle spelers gelijktijdig afgehandeld. Neem tijdens de migratie 2 vogels van jouw zwerm en voeg ze toe aan de migratiebuidel.
Trek in spelersvolgorde 2 vogels uit de buidel en neem daarna ook 2 vogels van jouw eigen kleur uit de voorraad. De getrokken exemplaren kunnen van jouw eigen kleur zijn of van een medespeler. Je moet dus niet enkel kijken waar je jouw eigen vogels dropt, maar ook hoe je jouw tegenspeler kan saboteren of in de val kan lokken.
Er zijn speciale locaties die je extra vogels in de zak laten steken, waardoor de kans dat jouw vogels getrokken worden toeneemt. Zeker het overwegen waard!
De spelers gaan in spelersvolgorde telkens 1 van hun geronselde vogels ergens op het speelveld neerzetten. Wanneer een vogel ergens neerstrijkt, kiest de speler of hij deze in een aanwezig nest plaatst of niet. Als er meerdere vogels van eenzelfde pluimage aanwezig zijn, plaats je die altijd op elkaar.
Je mag voor of na het plaatsen van een vogel ook een bonusactie nemen, als je aan de voorwaarden voldoet.
Een wezen activeren
Zodra je na de 1ste ronde de controle over een wezen kreeg – door de meerderheid te hebben op een wezen-locatie – kan je dit wezen achter de vogels aansturen om wat chaos te creëren. Ieder wezen heeft zijn eigen bewegingsvoorwaarden en zal 1 of meerdere vogels wegjagen of achter zijn kiezen laten verdwijnen. De wezens die op het erf ronddolen zijn je vriend… zolang hen dat uitkomt en je tegenstanders hen niet tegen je opzetten.
Een vogelhuisje bouwen (vanaf ronde 4)
Je kan vanaf de 4de ronde 1 keer een vogelnestje bouwen. Zo’n nestkastje beschermt je tegen aanvallen van andere spelers en wezens. Het nadeel is dat er nadien geen extra vogels van de geblokkeerde kleur meer bijgeplaatst kunnen worden op die tegel. Een vogelhuisje telt wel als +1 voor de dominantiescore.
Een vogel aanvallen (vanaf ronde 5)
In de laatste ronde van het spel krijgt iedereen een bliksemfiche. Hiermee kan je een vogel naar keuze naar de fontein verjagen. Je mag dit evengoed gebruiken om 1 van jouw eigen vogels op te offeren.
Je vogels moeten even alle pluimen goed steken en zien dat ze klaar zijn voor de nacht. Op het einde van een ronde start de ‘onderhoudsfase’. In essentie is dit het deel van de ronde waarin de punten verdeeld worden en spelers de controle over een wezen kunnen winnen.
Controleer alle locaties van links naar rechts en van boven naar onder om te kijken hoeveel punten iedereen scoort. Soms schiet je de hoofdvogel door de meeste vogels te hebben, maar andere keren wil je liever als 2de of 3de eindigen.
Nadat alle locaties gecontroleerd zijn en de punten toegekend werden, wordt de spelersvolgorde aangepast. De speler met de meeste punten gaat als eerste. De speler met de tweede hoogste score als 2de, enzovoort tot aan de laatste speler. Tot slot verplaats je de rondetracker en start de volgende ronde.
Helaas is het in Vogelvrij geen fontein van eeuwige jeugd. Alle vogels die verdwijnen in de muil van de vos of tussen de klauwen van de havik eindigen ofwel in de fontein of op het plein errond. Naarmate er meer zieltjes komen pootjebaden, worden de plekken meer punten waard. Je mag een vogel enkel op een hoger gelegen niveau plaatsen als alle nodige onderliggende niveaus gevuld zijn. Dit is aangegeven door verbindingslijnen op het fonteinbord.
Het spel eindigt zodra de laatste vogel in de 5de ronde een broedplek kiest. Hierna wordt de finale onderhoudsfase uitgevoerd, zodat iedereen nog punten scoort voordat we aan de eindtelling beginnen.
De spelers onthullen hun geheime doelen en scoren mogelijks bonuspunten. Daarna tel je de punten van de fontein en het plein bij de scores. Tot slot krijgt de speler die de grootste zwerm heeft over alle locaties heen nog 10 bonuspunten. Per boswezen dat je onder jouw controle hebt op het einde van het spel scoort je nog eens 3 extra punten.
De speler die na al dat rekenwerk de meeste punten heeft, is de winnaar van het spel!
Gelijkstand zorgt voor verwarring: De puntentelling wordt naar onze mening behoorlijk verwarrend wanneer er evenveel vogels in een locatie aanwezig zijn voor de eerste, tweede of derde plaats. De ene keer worden er wel nog punten toegekend aan de speler op de 3de plaats en een andere keer weer niet. Hoewel het duidelijk in de regels staat, is het verwarrend om bij te houden tijdens het spel zelf. Thematisch kan je het dan weer mooi verklaren. Wanneer er geen dominante soort op een locatie aan het broeden is, is het gekwetter zo oorverdovend dat je geen punten kan tellen door al dat lawaai.
Geluks- en pechvogels: In dit spel zit een geluksfactor in de 2de fase van iedere ronde verwerkt. Je moet 2 vogels uit de migratiebuidel trekken. Met een beetje geluk is het jouw eigen kleur, maar misschien wil je net liever de vogels van iemand anders zodat je hen kan saboteren? Je moet ook wat geluk hebben met wat je tegenstanders doen en hoe de beurten evolueren, aangezien de spelersvolgorde elke ronde anders kan zijn.
Een vogel voor de kat: De wezens drijven de spanning van het spel enorm op. De basislocaties dienen om punten te scoren, maar we merken dat er veel meer te rapen valt door je vogels op de juiste moment op te offeren en naar de fontein te sturen. De wezens zijn de meest voor de hand liggende methode om je tegenstanders hun vogels als kippen zonder kop rond te laten fladderen of om er af en toe eentje het loodje te laten leggen.
Uniek stapelmechanisme: Net zoals vogeltjes in het wild, kruipen sommige soorten met een hele zwerm samen in een nestje. Dicht bijeen is warm tenslotte! In Vogelvrij plaats je de vogeltjes telkens op elkaar, waardoor het bord overzichtelijk blijft en je een visueel aantrekkelijk stapelmechanisme krijgt. Geen onhandig gedoe met fiches tellen.
